Angel One - Share Market Trading and Stock Broking
Skip to main content

ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં ગામા શું છે?

6 min readUpdated on 12th Aug, 2026by Team Angel One
ઓપ્શન્સમાં ગામા માપે છે કે જ્યારે અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમત બદલાય છે ત્યારે ઓપ્શનનું ડેલ્ટા કેટલી ઝડપથી બદલાય છે. તે એક મહત્વપૂર્ણ ઓપ્શન છે જે બજારની વધઘટ દરમિયાન ઓપ્શન પ્રીમિયમ કેટલું સેન્સિટિવ બની શકે છે તે સમજવામાં મદદ કરે છે.
Share

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ગામા ટ્રેડર્સને એ અંદાજ લગાવવામાં મદદ કરે છે કે અન્ડરલિંગ એસેટમાં કિંમતના નાના ફેરફારો પર ઓપ્શન કેટલી મજબૂત પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે. ઓપ્શન્સમાં ગામા સામાન્ય રીતે એટ-ધ-મની કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે સૌથી વધુ હોય છે અને જેમ જેમ એક્સપાયરી નજીક આવે છે તેમ તેમ વધે છે, જે તેને ઓપ્શન્સ પ્રાઇસિંગ અને રિસ્ક મેનેજમેન્ટમાં એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ બનાવે છે.

મુખ્ય બાબતો

  • ગામા દર્શાવે છે કે જ્યારે અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમત બદલાય છે ત્યારે ઓપ્શનનું ડેલ્ટા કેવી રીતે બદલાય છે.
  • એટ-ધ-મની ઓપ્શન્સમાં સામાન્ય રીતે હાયર ગામા હોય છે, ખાસ કરીને એક્સપાયરી નજીક.
  • પોઝિટિવ ગામા લોંગ ઓપ્શન્સ સાથે જોડાયેલ છે, જ્યારે શોર્ટ ઓપ્શન્સ સામાન્ય રીતે નેગેટિવ ગામા વહન કરે છે.
  • ટ્રેડર્સ રિસ્ક મેનેજમેન્ટ, હેજિંગ અને પ્રાઇસ સેન્સિટિવિટીનું એનાલિસિસ કરવા માટે ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં ગામાનો ઉપયોગ કરે છે.

ઓપ્શન્સમાં ગામા શું છે?

ગામા અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમતમાં થતા ફેરફારોના જવાબમાં ઓપ્શનનું ડેલ્ટા જે દરે બદલાય છે તેને માપે છે. તે ટ્રેડર્સને એ સમજવામાં મદદ કરે છે કે માર્કેટ આગળ વધે તેમ ઓપ્શનની પ્રાઇસ સેન્સિટિવિટી વધવાની સંભાવના છે કે ઘટવાની.

હાયર ગામા વેલ્યૂનો અર્થ એ છે કે ડેલ્ટા વધુ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે, જેના કારણે ઓપ્શન પ્રીમિયમ કિંમતના ફેરફારો પ્રત્યે વધુ તીવ્ર રીસ્પોન્સ આપે છે. ગામા સામાન્ય રીતે એટ-ધ-મની ઓપ્શન્સ માટે સૌથી વધુ હોય છે અને એક્સપાયરી નજીક આવે તેમ વધુ એક્ટિવ બને છે. આ મેટ્રિકનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં પ્રાઇસ બિહેવિયરનું મૂલ્યાંકન કરવા, પોઝિશન્સ હેજ કરવા અને ટૂંકા ગાળાના માર્કેટ રિસ્કને મેનેજ કરવા માટે થાય છે.

ગામાનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે?

ઓપ્શન ટ્રેડિંગમાં ગામાનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે એ માપવા માટે થાય છે કે અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમત બદલાય ત્યારે ઓપ્શનનું ડેલ્ટા કેટલું સ્થિર કે અસ્થિર બની શકે છે. તે ટ્રેડર્સને એ અંદાજ લગાવવામાં મદદ કરે છે કે માર્કેટ મૂવમેન્ટ્સ દરમિયાન, ખાસ કરીને હાઇ વોલેટિલિટીના પિરિયડ દરમિયાન અથવા એક્સપાયરી નજીક, ઓપ્શન કેટલી ઝડપથી રીસ્પોન્સ આપી શકે છે. કિંમતો કોઈપણ દિશામાં આગળ વધે તેમ ઓપ્શન પોઝિશન્સ કેવી રીતે વર્તે છે તેનો સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિકોણ પૂરો પાડતો હોવાથી હેજિંગ સ્ટ્રેટેજીસમાં પણ ગામાનો ઉપયોગ થાય છે.

  1. ડેલ્ટાની સ્થિરતા

    ગામા ટ્રેડર્સને એ મૂલ્યાંકન કરવામાં મદદ કરે છે કે ડેલ્ટા સ્થિર રહેવાની સંભાવના છે કે ઝડપથી બદલાવાની. હાયર ગામા વેલ્યૂ સૂચવે છે કે અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમતમાં થોડા ફેરફાર સાથે પણ ડેલ્ટા ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. આથી ઓપ્શન્સ બજારની વધઘટ પ્રત્યે વધુ સેન્સિટિવ બને છે.

  2. લોંગ ઓપ્શન્સ અને ગામા

    લોંગ કોલ અને લોંગ પુટ પોઝિશન્સ પોઝિટિવ ગામા વહન કરે છે. જ્યારે માર્કેટ અપેક્ષિત દિશામાં આગળ વધે છે, ત્યારે ઓપ્શનનું ડેલ્ટા વધુ ઝડપથી મજબૂત થઈ શકે છે, જે નફો વધારી શકે છે.

    પોઝિટિવ ગામા લોંગ ઓપ્શન હોલ્ડર્સને ફાયદો કરે છે કારણ કે ડેલ્ટા અનુકૂળ દિશામાં વેગ પકડે છે. કિંમત વધે તેમ લોંગ કોલ ઝડપથી ડેલ્ટા મેળવે છે, જ્યારે કિંમત ઘટે તેમ લોંગ પુટ ઝડપથી ડેલ્ટા મેળવે છે. જ્યારે મજબૂત ડાયરેક્શનલ મૂવની અપેક્ષા હોય ત્યારે આ પોઝિટિવ ગામા પોઝિશન્સને ફાયદાકારક બનાવે છે.

  3. શોર્ટ ઓપ્શન્સ અને ગામા

    શોર્ટ ઓપ્શન પોઝિશન્સમાં સામાન્ય રીતે નેગેટિવ ગામા હોય છે. આ કિસ્સામાં, અચાનક કિંમતના ફેરફારો દરમિયાન ડેલ્ટા ટ્રેડરની વિરુદ્ધ વધુ ઝડપથી આગળ વધી શકે છે. આ રિસ્કનું એક્સપોઝર વધારી દે છે, ખાસ કરીને જ્યારે માર્કેટ એક્સપાયરી નજીક અત્યંત અસ્થિર બને છે.

ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં ગામાને સમજવા માટેનું ઉદાહરણ

ધારો કે કોઈ સ્ટોક ₹100 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે અને કોલ ઓપ્શનનું ડેલ્ટા 0.50 અને ગામા 0.05 છે. જો સ્ટોકની કિંમત ₹1 વધીને ₹101 થાય છે, તો ઓપ્શનનું ડેલ્ટા વધીને અંદાજે 0.55 થઈ શકે છે. જો સ્ટોકની કિંમત ₹1 ઘટીને ₹99 થાય છે, તો ડેલ્ટા ઘટીને અંદાજે 0.45 થઈ શકે છે. આ દર્શાવે છે કે જ્યારે અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમત બદલાય છે ત્યારે ગામા ડેલ્ટા બદલાવવાની ઝડપને કેવી રીતે માપે છે.

ગામા ઓપ્શન્સના ફંડામેન્ટલ્સ

  • એટ-ધ-મની ઓપ્શન્સ માટે ગામા સામાન્ય રીતે હાયર હોય છે અને ડીપ ઇન-ધ-મની અથવા ફાર આઉટ-ઓફ-ધ-મની ઓપ્શન્સ માટે નીચો હોય છે.
  • લોંગ ઓપ્શન પોઝિશન્સમાં પોઝિટિવ ગામા હોય છે, જ્યારે શોર્ટ ઓપ્શન પોઝિશન્સમાં નેગેટિવ ગામા હોય છે.
  • ગામા એ સેકન્ડ-ઓર્ડર ગ્રીક છે કારણ કે ડેલ્ટા પોતે ઓપ્શનની કિંમતનો ફર્સ્ટ ડેરિવેટીવ છે, અને ગામા એ ડેલ્ટાના બદલાવનો દર માપે છે, જે તેને અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમતના સંદર્ભમાં ઓપ્શનની કિંમતનો સેકન્ડ ડેરિવેટીવ બનાવે છે.

ટ્રેડિંગમાં ગામાનો ઉપયોગ કરવાના ફાયદા

ગામા ટ્રેડર્સને એ સમજવામાં મદદ કરે છે કે ઓપ્શનનું ડેલ્ટા કેટલી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે, જે તેને રિસ્ક કંટ્રોલ, હેજિંગ અને ફાસ્ટ માર્કેટ મૂવ્સ દરમિયાન પોઝિશન્સને મેનેજ કરવા માટે ઉપયોગી બનાવે છે. ગામાનો ઉપયોગ કરવાના કેટલાક મુખ્ય ફાયદા નીચે મુજબ છે:

  • બેટર રિસ્ક મેનેજમેન્ટ: ગામા દર્શાવે છે કે ડેલ્ટા કેટલી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે, જેથી ટ્રેડર્સ જોઈ શકે છે કે કિંમતો બદલાય તેમ એક્સપોઝર કેટલી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે.
  • સુધારેલ હેજિંગ: જ્યારે ટ્રેડર્સને ખબર હોય કે ડેલ્ટા ઝડપથી બદલાઈ શકે છે ત્યારે તેઓ હેજ પોઝિશન્સને વધુ સચોટ રીતે એડજસ્ટ કરી શકે છે.
  • વોલેટિલિટી મેનેજ કરવામાં મદદ કરે છે: જ્યારે અન્ડરલાઇંગ કિંમત તીવ્રપણે બદલાય છે અથવા એક્સપાયરી નજીક હોય છે ત્યારે હાયર ગામા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
  • શોર્ટ-ટર્મ સ્ટ્રેટેજીસ માટે ઉપયોગી: ઉચ્ચ ગામા વાળા ઓપ્શન્સ કિંમતના નાના ફેરફારો પ્રત્યે વધુ મજબૂત રીએક્શન આપી શકે છે, જે ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડિંગ સેટઅપમાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
  • બહેતર પોઝિશન સાઇઝિંગ: ગામા પર નજર રાખવાથી ટ્રેડર્સને ખૂબ વધુ હિડન ડાયરેક્શનલ એક્સપોઝર લેવાથી બચવામાં મદદ મળી શકે છે.
  • જટિલ સ્ટ્રેટેજીસને સપોર્ટ કરે છે: મલ્ટી-લેગ અને એક્ટિવલી મેનેજ ઓપ્શન્સ પોઝિશન્સમાં ગામા ખાસ કરીને ઉપયોગી છે.

ટ્રેડિંગમાં ગામાનો ઉપયોગ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો

  • ગામાની ગણતરી જટિલ હોઈ શકે છે કારણ કે તે માપે છે કે અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમતના ફેરફારો સાથે ડેલ્ટા કેવી રીતે બદલાય છે.
  • કેટલાક કિસ્સાઓમાં, ટ્રેડર્સ ગામાને વધુ સચોટ રીતે ટ્રેક કરવા માટે વિશિષ્ટ સાધનો અથવા સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
  • ગામાનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે એ સમજવા માટે થાય છે કે ડેલ્ટા કેટલી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે, ખાસ કરીને ઓપ્શન પોઝિશન્સનું સંચાલન કરતી વખતે અથવા હેજ કરતી વખતે.
  • મોટા ઓપ્શન પોઝિશન્સ અને પોર્ટફોલિયોને મેનેજ કરવા માટે આ લેવલની ચોકસાઈ ઘણીવાર ઉપયોગી થાય છે. નવા ટ્રેડર્સ ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગ શીખતી વખતે મૂળભૂત પ્રાઇસ એનાલિસિસ અને ટેકનિકલ ઇન્ડિકેર્સ પર વધુ આધાર રાખી શકે છે.

(આ પણ વાંચો: ઓપ્શન્સ હેજિંગ સ્ટ્રેટેજી)

નિષ્કર્ષ

ઓપ્શન્સમાં ગામા એ એક મહત્વપૂર્ણ માપદંડ છે જે ટ્રેડર્સને એ સમજવામાં મદદ કરે છે કે જ્યારે અન્ડરલાઇંગ એસેટની કિંમત બદલાય છે ત્યારે ઓપ્શનનું ડેલ્ટા કેટલી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. તે ઓપ્શન્સ પ્રાઇસિંગ, રિસ્ક મેનેજમેન્ટ અને ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડિંગ નિર્ણયોમાં નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવે છે, ખાસ કરીને એક્સપાયરી નજીક જ્યારે પ્રાઇસ સેન્સિટિવિટી વધુ મજબૂત બને છે.

હાયર ગામા વેલ્યૂ ઓપ્શનના પ્રીમિયમમાં ઝડપી ફેરફારો તરફ દોરી શકે છે, જે નફાની સંભાવના અને રિસ્ક બંને વધારી શકે છે. વિવિધ બજાર પરિસ્થિતિઓમાં ગામા કેવી રીતે વર્તે છે તે સમજવાથી ટ્રેડર્સને ઓપ્શન પોઝિશન્સનું વધુ અસરકારક રીતે સંચાલન કરવામાં અને વધુ સારી રીતે જાણકાર ટ્રેડિંગ નિર્ણયો લેવામાં મદદ મળી શકે છે.

તમારા વિચારોને ક્રિયામાં પરિવર્તિત કરો - એન્જલ વન સાથે ફ્રી ડીમેટ એકાઉન્ટ ખોલો અને તરત જ રોકાણ કરવાનું શરૂ કરો.

FAQs

ડેલ્ટામાં અચાનક થતા ફેરફારોને ઘટાડવા માટે ટ્રેડર્સ તેમના ઓપ્શન્સ અથવા અંડરલાઇંગ એસેટની સ્થિતિને એડજસ્ટ કરીને ગામાને હેજ કરે છે. આ સ્ટ્રેટેજી માર્કેટની તીવ્ર ગતિવિધિઓ દરમિયાન વધુ બેલેન્સ્ડ પોર્ટફોલિયો જાળવવામાં મદદ કરે છે.

લોંગ ગામા સ્ટ્રેટેજીમાં લોંગ ઓપ્શન પોઝિશન રાખવાનો સમાવેશ થાય છે જ્યાં ગામા પોઝિટિવ રહે છે. જ્યારે અન્ડરલાઇંગ સંપત્તિ બંને દિશામાં મજબૂત ભાવની ગતિ અનુભવે છે ત્યારે તે ટ્રેડર્સને લાભ મેળવવાની મંજૂરી આપે છે.

ગામા રિસ્ક અન્ડરલાઇંગ એસેટમાં અચાનક ભાવ વધઘટના કારણે ઓપ્શનના ડેલ્ટામાં ઝડપી ફેરફારોની શક્યતાઓનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ રિસ્ક ઓપ્શન એક્સપાયરીની નજીક અને વોલેટાઇલ માર્કેટ કંડિશન્સ દરમિયાન વધુ હાઇ બને છે.

બજારની ગતિવિધિઓ સાથે ઓપ્શનનો ડેલ્ટા કેટલી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે તેનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે ગામાનો ઉપયોગ થાય છે. વેપારીઓ તેનો ઉપયોગ જોખમનું સંચાલન કરવા, હેજિંગ પોઝિશનને એડજસ્ટ કરવા અને ઓપ્શન ટ્રેડિંગમાં શોર્ટ ટર્મ પ્રાઇસ સેન્સિટિવિટીને સમજવા માટે કરે છે.

એટ-ધ-મની ઓપ્શન સામાન્ય રીતે સૌથી વધુ ગામા હોય છે કારણ કે તેમનો ડેલ્ટા અન્ડરલાઇંગ એસેટમાં નાના ભાવ ફેરફારો પર વધુ તીવ્ર રિસ્પોન્સ આપે છે. ઓપ્શન એક્સપાયરી નજીક આવતાં ગામા પણ વધવાનું વલણ ધરાવે છે.

Open Free Demat Account!

Join our 3.8 Cr+ happy customers

+91

Open Free Demat Account!

Join our 3.8 Cr+ happy customers
+91